جرائم پزشکی و نحوه شکایت از پزشکان

انواع جرایم پزشکی چیست | نحوه شکایت از پزشکان

جرایم پزشکی شامل هر نوع قصور و کوتاهی عمدی یا غیر عمدی توسط پزشک نسبت به بیمار است که در نهایت منجر به آسیب جسمی یا فوت او شود که در این صورت جرم پزشکی محسوب می شود و مستوجب مجازات است. امروزه جرایم پزشکی بخش مهم و عمده ای از جرایم را تشکیل می دهند. چرا که پزشکان محترم نیز مانند دیگر مشاغل جامعه در معرض لغزش و نادیده گرفتن اصول پزشکی می باشند.

برای اخذ مشاوره تخصصی و رایگان از بهترین وکیل کیفری در تهران به صفحه وکیل کیفری مراجعه کنید و از وکیل پایه یک دادگستری در دعاوی کیفری راهنمایی دریافت کنید.

تماس با کارشناسان ندای حق

در این نوشتار می خواهیم در مورد این که جرایم پزشکی چیست و مصادیق آن و همچنین در مورد مجازات جرایم پزشکی صحبت کنیم. با ما همراه باشید.

جرایم پزشکی چیست؟

چنانچه در نتیجه قصور یا عمد پزشک، به بیماری آسیب وارد گردد، علاوه بر این که تخلف انتظامی محسوب می شود، بر حسب اینکه عمدی باشد یا غیر عمدی، بر اساس مقررات مربوط به جنایات عمد و شبه عمد عمل خواهد شد و پزشک متخلف علاوه بر تحمل مجازات و پرداخت خسارت، ممکن است برای مدتی یا همیشه از حرفه خود ممنوع گردد یا پروانه پزشکی اش برای مدتی معلق شود.

قوانین-مربوط-به-جرایم-پزشکی
قوانین-مربوط-به-جرایم-پزشکی

قوانین مربوط به جرایم پزشکی

در اصل پزشکان و پیرا پزشکان نیز باید در حد توان، وظایف حرفه ای خود را به درستی انجام دهند و مهارت های لازمه را کسب نموده و در جهت ارتقای دانش روز خود تلاش کنند. گاهی اوقات برخی پزشکان با سهل انگاری یا عدم علم و مهارت کافی باعث ایجاد آسیب به بیمار از جمله نقص عضو یا مرگ بیمار می گردند.

برای مطالعه راهنمای جامع انواع دعاوی کیفری به لینک انواع دعاوی کیفری چیست مراجعه کنید.

حتی اگر پزشکی قبل اقدام به انجام عمل جراحی یا هر نوع معالجه ای، از بیمار خود برائت حاصل کند و امضاء بگیرد، اما کارخود را حرفه ای و درست انجام ندهد، قطعا قابل تعقیب کیفری است و از او سلب مسئولیت نمی شود. اینکه چه مواردی در قانون مجازات اسلامی و به موجب قانون جرایم پزشکی، به عنوان جرائم پزشکی شناخته می شود می توان به موارد ذیل اشاره کرد: 

  • فاش کردن اسرار بیمار و اطلاعات شخصی و نوع بیماری وی که طبق ماده 648 قانون مجازات اسلامی جرم محسوب می شود و مجازاتش سه ماه و یک روز تا یک سال حبس و جزای نقدی از بیست میلیون تا شصت میلیون ریال است.
  • پزشک بابت جرائم غیر عمدی نیز قابل تعقیب کیفری است. به عنوان مثال، جراحی باید در یک بیمارستان خاص و تحت شرایط و تجهیزات عالی صورت گیرد و پزشک علی رغم داشتن تجهیزات، عمل را در یک درمانگاه معمولی انجام دهد.
  • اقدام به صدور گواهی خلاف واقع توسط پزشک قابل تعقیب کیفری است.
  • جنایات پزشکی در هنگام عمل جراحی یعنی پزشکی در حین جراحی عضو مورد نظر، بدون هیچ توجیه پزشکی به عضو دیگر بیمار آسیب بزند.
  • کلاهبرداری پزشکی مثل تبلیغات پزشکی و دارویی برای اغفال بیماران
  • رعایت نکردن مقرراتی که برای جلوگیری از شیوع بیماری های واگیر دار مقرر شده اند.
  • رعایت نکردن مقررات مربوط به فعالیت های پزشکی، دارویی، مواد آشامیدنی و خوراکی
  • استفاده پزشک از نسخه رمز یعنی نسخه ای بین پزشک و داروخانه خاصی قابلیت تبادل دارد و اگر به داروخانه دیگری ارائه شود داروخانه نسخه را نمی دهد.

تفاوت تقصیر و قصور پزشکی چیست؟

مفهوم قصور و تقصیر پزشکی هر چند در ظاهر دو مفهوم نزدیک به هم می باشند. اما در تقصیر، پزشک با علم و اطلاع و اگاهی خطا را انجام می دهد و به بیان دیگر قصد و عمد دارد اما قصور پزشکی، ناشی از غفلت و خطا است .

شرایط احراز جرایم پزشکی

اگر بیمار یا بستگان او ادعایی مبنی بر تقصیر یا قصور پزشک داشته باشد باید ادله و مستندات و مدارک قوی دائر بر اثبات آن ارائه نمایند. حسب مورد بیمار در صورت آسیب جسمی یا همراهان بیمار فوت شده می توانند هزینه‌های پرداختی به پزشک جهت انجام معالجه، پرونده‌های پزشکی، تصاویر ناحیه آسیب‌دیده پیش از انجام کار و پس از آن و تصویر نسخه های تجویزی پزشک و … را به کمیسیون پزشکی جهت بررسی و ارزیابی ارائه نمایند. در نهایت در صورت احراز جرایم پزشکی، حکم به محکومیت پزشک صادر می شود.

مصادیق جرایم پزشکی

مصادیق قصور پزشکی شامل بی احتیاطی، بی مبالاتی، عدم رعایت نظامات قانونی و حرفه ای است.

مرجع-صالح-رسیدگی-به-جرایم-پزشکی
مرجع-صالح-رسیدگی-به-جرایم-پزشکی

مراجع صالح رسیدگی به جرایم پزشکی

مراجع رسیدگی کننده به جرائم و تخلفات پزشکان عبارتند از:

  • دادسرای ویژه جرائم پزشکی

مردم می توانند برای رسیدگی به شکایات خود در رابطه با تخلف و قصور پزشک در هر سطح به دادسرای جرایم پزشکی مراجعه کنند. دادسرا پس از تشکیل پرونده، موضوع را جهت بررسی به کمیسیون های پزشکی ارجاع می زند و پس از اعلام نظر تیم پزشکی، اگر دادسرا تشخیص دهد قصور یا بی احتیاطی و … از طرف پزشک رخ نداده است، قرار موقوفی تعقیب صادر می نماید.

به علاوه، اگر بر اساس نظریه پزشکی شکایت شاکی را مقرون به صحت تشخیص دهد، با صدور کیفرخواست، پرونده را به دادگاه ارسال می کند و دادگاه عمومی جزایی هم بر اساس محتویات و نظریات کارشناسی و دفاعیات طرفین، اقدام به صدوررای می نماید. 

  • شورای حل اختلاف (ویژه امور بهداشت و درمان)

شورای حل اختلاف نیز یکی از مراجع صالح برای رسیدگی به جرائم و قصور پزشکی است. البته در صورتی که مبلغ مورد مطالبه کمتر از 5 میلیون تومان باشد و یا اینکه طرفین در خصوص ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف، توافق داشته باشند.

  • سازمان نظام پزشکی

اگر پزشک مرتکب تخلف انضباطی گردد، قابل شکایت در دادسرای انتظامی پزشکان در سازمان نظام پزشکی است که در نهایت منجر به تذکر و توبیخ و تعلیق موقت یا دائم از طبابت می شود.

لازم به ذکر است علاوه بر این ها مرکز ملی پاسخگویی وزارت بهداشت سامانه 190 را برای مطرح کردن شکایات در حوزه بهداشت و درمان و پزشکی اعلام و برای افراد در نظر گرفته است. شماره تلفن تخلفات پزشکی نیز 1690 می باشد که هر گونه شکایت از تخلفات پزشکان توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش عالی قابل پیگیری و رصد می باشد.

مراحل-شکایت-در-دادسرای-پزشکی
مراحل-شکایت-در-دادسرای-پزشکی

مراحل و نحوه شکایت در دادسرای جرایم پزشکی 1403

قاعدتا بیماری که در اثر قصور و بی مبالاتی پزشک دچار آسیب جسمی یا نقص عضو شده و در صورت فوت، خانواده او باید بسته به نوع عمل که انجام شده، کلیه مدارک اعم از پرونده پزشکی بیمار یا نسخه های دارویی را ضمیمه شکواییه نماید.

چنانچه عمل جراحی دربیمارستان یا کلینیکی انجام شده تمام مدارک مربوطه از جمله آزمایش و عکس های رادیولوژی، اسکن و … نیز ضمیمه گردد. مراحل قانونی شکایت از پزشک با سایر موارد رسیدگی به پرونده های کیفری متفاوت است.

  • اولین قدم مراجعه به دفترخدمات الکترونیک قضایی و تنظیم شکواییه و ضمیمه کردن مدارک استنادی به آن
  • پرونده به دادسرای ویژه جرائم پزشکی ارجاع می شود و اگر بیمار دراثر قصور پزشکی فوت کرده باشد پزشکی قانونی موضوع را بررسی و کلانتری نیز مسئول بررسی پرونده خواهد بود.
  • پرونده بیمار یا متوفی به کمیسیون پزشکی ارسال می گردد و بررسی های لازم درمورد قصور پزشکی صورت می گیرد و چنانچه بازپرس پرونده پس از ملاحظه مدارک و ارجاع به کمیسیون پزشکی و تحقیق از شکات و در صورت احراز جرم و انتساب آن به مرتکب، قرار جلب دادرسی صادر می نماید.
  • پس از صدور قرار جلب به دادرسی متهم، کیفرخواست صادرشده و پرونده به دادگاه ارسال می گردد.
  • دادسرا پس از تکمیل پرونده ، جهت رسیدگی و صدور حکم آن را به دادگاه کیفری 2 ارسال می کند و دادگاه هم پس از بررسی کامل و شنیدن دفاعیات، برای متهم تعیین مجازات می نماید.

نحوه اثبات قصور پزشک

در واقع بیمار باید قصور و کم کاری پزشک و عدم رعایت موارد استاندارد را با ارائه مدارک خود اثبات کند و احراز قصور پزشکی بر عهده پزشکی قانونی و کیسیون پزشکی است که در نهایت دادگاه پس از اخذ نظریه تخصصی در این باره تصمیم می گیرد. در صورت محکومیت پزشک محکوم به پرداخت دیه و خسارات وارده به بیمار خواهد بود که جنبه خصوصی جرم بوده و جنبه عمومی جرم قصور پزشکی در واقع همان حبس و جزای نقدی و محرومیت از حقوق اجتماعی خواهد بود.

مجازات-جرایم-پزشکی
مجازات-جرایم-پزشکی

مجازات جرایم پزشکی

ماده 495 قانون مجازات اسلامی مقرر می دارد که “هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام می‌دهد، موجب تلف یا صدمه بدنی گردد، ضامن دیه است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا این که قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود و چنانچه اخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا مجنون بودن او، معتبر نباشد و یا تحصیل برائت از او به دلیل بیهوشی و مانند آن ممکن نگردد، برائت از ولی مریض تحصیل می‌شود.”

حال اگر قصور پزشکی منجر به فوت بیمار گردد نزدیکان وی می توانند علیه پزشک شکایت نمایند. در این صورت پزشک باید در دادگاه حاضر شود دادگاه با بررسی پرونده پزشکی بیمار، در صورت قصور پزشک، مجازات دیه تعیین می نماید. دیه قصور پزشکی منجر به فوت بیمار، یک دیه کامل خواهد بود.

طبق ماده 616 قانون مجازات اسلامی که عنوان می دارد “در صورتی که قتل غیر عمد به واسطه بی‌ احتیاطی یا بی‌مبالاتی یا اقدام به امری که مرتکب در آن مهارت نداشته است یا به سبب عدم رعایت نظامات واقع شود، مسبب به حبس از یک تا سه سال و نیز به پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه اولیای دم محکوم خواهد شد. مگر اینکه‌ خطای محض باشد. لذا فرض محکومیت پزشک به حبس و تحمل زندان در صورت عدم مهارت و بی احتیاطی و بی مبالاتی و عدم رعایت نظامات دولتی که منجر به فوت بیمار گردد، وجود دارد.

مرور زمان در جرائم پزشکی

مطابق قانون مجازات اسلامی برای طرح شکایت و اقدامات قانونی در جرائم پزشکی که از جمله جرائم غیر عمدی است مهلت خاصی در نظر گرفته نشده است. اما با توجه به اینکه شکایت از جرائم پزشکی از حساسیت خاصی برخوردار است بهتر است شکایت در وقت مناسب صورت گیرد. لذا شکایت از کادر درمانی به علت قصور پزشکی مشمول مرور زمان مندرج در ماده 106 قانون مجازات اسلامی نمی باشد و همیشه امکان طرح شکایت وجود دارد.

بهترین وکیل جرایم پزشکی در تهران

با توجه به توضیحات گفته شده و حساسیت جرائم پزشکی و اینکه خیلی از افراد وقتی دچار مشکلات پزشکی می شوند شکایت خود را به تنهایی مطرح نموده و تصور می کنند می توانند به سادگی به حقوق قانونی خود دست یابند. اما احتمال دارد در روند پرونده اتفاقاتی رخ دهد که با نبود وکیل متخصص، شکایت طولانی شده و گاهی پرونده منجر به شکست شود.

یک وکیل متخصص کیفری در زمینه دعاوی پزشکی از زمان ثبت شکایت تا صدور حکم و تعیین میزان دیه مقرر (در صورت اثبات قصور پزشک) پرونده شما را پیگیری می نماید. در واقع، مشورت با وکیل این حسن را دارد که با ارائه ادله و مستندات و پیگیری پرونده، شما را در احقاق حق به درستی یاری می کند. در صورت تمایل به مشاوره با گروه وکلای ندای حق با کارشناس مجموعه از طریق واتساپ در ارتباط باشید.

دیه جرائم پزشکی چگونه محاسبه می‌شود؟

دادگاه میزان دیه را در جرایم پزشکی طبق نظر پزشکی قانونی و کمیسیون پزشکی، تعیین می نماید.

تکلیف قصور منجر به فوت بیمار چیست؟

اگر قصور پزشک منجر به فوت بیمار شده باشد، موجب محکومیت پزشک به پرداخت دیه کامل خواهد بود.

برای شکایت از پزشک باید به کجا مراجعه کنیم؟

به چند مرجع قانونی از جمله دادسرای جرائم پزشکی، سازمان نظام پزشکی و شورای حل اختلاف و دادگاه عمومی می توان مراجعه نمود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *